Toán học – Nền tảng quan trọng nhất của quá trình phát triển văn minh. Ở trong lịch sử, người Ai Cập cổ đại đã để lại những di sản toán học độc đáo và đồ sộ. Những thành tựu toán học Ai Cập cổ đại đã góp phần không nhỏ vào tốc độ phát triển của nền văn minh thế giới, nhất là ở trong từng địa hạt về xây dựng – khoa học – thiết kế.
Mục Lục
List danh sách những thành tựu toán học Ai Cập cổ đại
Chuyên trang thông tin điện tử Vgbc.org.vn đã tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn uy tín và chia sẻ cho mọi người được biết đến về những thành tựu toán học Ai Cập cổ đại gồm có:
Phương pháp tính toán & Đo lường
Người Ai Cập cổ đại đã phát triển rất nhiều các phương pháp tính toán phức tạp, mục đích phục vụ cho công tác đo lường – xây dựng cũng như thiết kế. Nhằm giải quyết những vấn đề về tính toán, họ đã dùng phương pháp nhân/ chia, chủ yếu là sự kết hợp giữa từng phép cộng đơn giản.
Phương pháp tính toán & Đo lường
>>> Xem thêm các kiến thức về toán học:
- S là gì trong toán học? Tính ứng dụng trong thực tiễn
- Tìm hiểu chi tiết về ký hiệu gạch ngang trên đầu trong toán học
Ở trong một số những tài liệu toán học như giấy cói Rhind, người Ai Cập cổ đại đã ghi lại rất nhiều các phương pháp tính toán như nhân – chia dùng phương pháp “gấp đôi”. Phương pháp này hoạt động bằng cách nhân một số cùng với 2 cho đến khi đã đạt được kết quả như ý muốn.
Lấy ví dụ minh: Để tính tích của 9 và 8, họ đã tiến hành thực hiện nhân đôi từng giá trị liên tiếp của 8 cho đến khi đã đạt được giá trị tương ứng của 9. Tiếp đến, cộng từng giá trị phù hợp nhằm có được kết quả cuối cùng.
Phương pháp tính toán và đo lường đã giúp cho quá trình tính toán nhân chia trở nên đơn giản hơn và dễ hiểu đối với từng tầng lớp lao động.
Bên cạnh đó, người Ai Cập cổ đại còn phát triển những phương pháp tính toán phân số, nhất là phân số dạng 1/n, nghĩa là từng phân số có tử số là 1. Theo đó, họ cũng đã có từng bảng phân số nhằm chuyển đổi – tính toán một cách dễ dàng. Đối với các bảng này đã hỗ trợ giải quyết những vấn đề liên quan đến việc chia lương thực, tài nguyên hay những sản phẩm khác ở trong xã hội. Đồng thời, cũng đảm bảo được mức độ công bằng trong quá trình phân phối.
Người Ai Cập cổ đại cũng đã dùng từng đơn vị đo lường chuẩn mực nhằm đo chiều dài, khối lượng cũng như thể tích. Đơn vị đo chiều dài phổ biến nhất đó là “cubit”, được định nghĩa từ chiều dài của cẳng tay từ khuỷu tay cho đến đầu ngón tay giữa. Bên cạnh cubit, người Ai Cập cổ đại còn dùng những đơn vị nhỏ hơn như “ngón tay”/ “bàn tay” nhằm đo từng khoảng cách ngắn hơn. Theo đánh giá thì đơn vị đo lường này rất đặc biệt quan trọng trong quá trình xây dựng cũng như thiết kế những công trình kiến trúc như Đền đài, Kim tự tháp,…
Số Pi & Định lý toán học
Đây cũng được đánh giá là thành tựu toán học Ai Cập cổ đại, họ đã tiến gần được giá trị số Pi (π) ở trong từng phép tính chu vi cũng như diện tích của hình tròn. Ở trong Giấy cói Rhind, giá trị số Pi được người Ai Cập dùng là khoảng 3.16, một giá trị gần đúng so với giá trị thực của π là 3,14159. Dùng giá trị gần đúng này sẽ giúp cho người Ai Cập cổ đại tính toán chính xác về diện tích cũng như hình tròn ở trong xây dựng và thiết kế.
Bên cạnh đó, họ còn phát triển những công thức tính diện tích hình tròn, thể tích của từng hình khối khác nhau. Dù những công thức này không chính xác tuyệt đối như những công thức hiện đại bây giờ, nhưng cũng đủ phục vụ cho mục đích xây dựng và thiết kế. Điều này cũng thấy được rằng người Ai Cập cổ đại đã có hiểu biết vô cùng sâu sắc về khái niệm toán học cũng như áp dụng vào trong thực tiễn cuộc sống.
Hệ thống số của người Ai Cập cổ đại
Đây cũng là một trong số các điểm sáng tạo đối với lịch sử toán học thế giới. Họ đã dùng hệ thống cơ số 10, tương tự với hệ thống số hiện đại. Nhưng khác với hệ thống số của chúng ta, Ai Cập cổ đại dùng những ký hiệu đơn giản nhằm biểu thị những giá trị từ 1 đến 9, 10, 100, 1.000 và những bước số cao hơn như 10.000, 100.000 và 1.000.000. Từng ký hiệu được biểu thị bằng hình ảnh như hoa sen, sợi dây, con cá,… nhằm dễ hiểu cũng như dễ ghi nhớ.
Hệ thống số của người Ai Cập cổ đại
Người Ai Cập cổ đại cũng có thể biểu diễn bằng cách lặp lại từng ký hiệu này như 4 đơn vị số 1 sẽ được biểu diễn bằng 4 ký hiệu của số 1. Dùng hệ thống cơ số 10 sẽ giúp cho quá trình tính toán đơn giản và dễ hiểu hơn đối với những người lao động trong tính toán/ đo đạc ở trong đời sống hằng ngày.
Hệ thống số của người Ai Cập cổ đại cũng được dùng nhiều ở trong những tài liệu hành chính, những ghi chép lịch sử hay những văn bản tôn giáo. Quá trình đẩy mạnh dùng hệ số thống nhằm đảm bảo rằng từng giao dịch thuế, kinh tế cũng như quản lý được thực hiện chính xác và hiệu quả.
Hình học & Ứng dụng trong xây dựng
Đây cũng là thành tựu toán học Ai Cập cổ đại, theo đó, toán của họ không chỉ giới hạn ở những phép tính mà còn có các ứng dụng quan trọng ở trong lĩnh vực hình học. Họ đã phát triển rất nhiều những phương pháp tính toán thể tích, diện tích và nhất là những phương pháp xây dựng Kim tự tháp vô cùng ấn tượng.
Kim tự tháp Giza – Một trong bảy kỳ quan thế giới cổ đại, chính là minh chứng rõ nhất trong khả năng toán học cũng như kiến trúc của người Ai Cập. Họ đã dùng những phương pháp đo lường chính xác nhằm xây dựng nên công trình kiến trúc lớn. Người Ai Cập cổ đại cũng đã biết cách tính toán diện tích hình tam giác, hình chữ nhật, hình tròn, cả tính toán thể tích của những hình khối. Vì vậy, đã cho phép họ thiết kế và xây dựng nên những công trình đạt độ chính xác cao.
Đáng chú ý hơn nữa người Ai Cập cổ đại cũng đã dùng nguyên tắc tam giác vuông (tam giác 3-4-5), nhằm đảm bảo rằng những góc của Kim tự tháp được vuông vức. Họ cũng đã dùng những công cụ đo lường như dây thừng đã được đánh dấu nhằm tạo ra được những hình dạng chính xác, bảo đảm tính đối xứng cũng như cân bằng trong thiết kế. Sự kết hợp giữa hình học và kỹ thuật đo lường cũng đã giúp cho người Ai Cập cổ đại xây dựng nên từng công trình kiến trúc vĩ đại và tồn tại cho đến ngày nay.
Kết luận
Người Ai Cập cổ đại đã để lại di sản toán học vô giá trị và sẽ góp phần không nhỏ vào tốc độ phát triển của nền văn minh loài người. Những thành tựu toán học Ai Cập cổ đại như phương pháp tính toán, hệ thống số, hình học cũng như những ứng dụng thực tế trong xây dựng đã cho thấy được mức độ sáng tạo và tính thực tiễn của họ. Những kiến thức toán học này không chỉ góp phần vào mức độ phát triển của nền văn minh Ai Cập, mà còn tạo ra nền tảng cho mức độ phát triển của toán học thế giới về sau.